hits

Det går ikkje så verst...

Bud. Hit går det an å flytte.

 

For mange år sidan, det er sikkert både tjue og tretti, sat eg på ein restaurant i Bud og inntok ein betre middag. Eg kikka ut gjennom glaset og tenkte med meg sjølv: Den som hadde fått bu her.

No viser kalenderen 2018, og eg bur faktisk i Bud. Ei lang reise, fylt av tilfeldigheiter, bevisste valg, uflaks og - aller mest - flaks, gjorde at eg frå februar dette året har adresse Robinsonmarka 26, 6430 Bud. Eg vart fræning for fem år sidan. Men Elnesvågen var aldri meint som noko anna enn ein mellomstasjon. Vi ville til Bud. I fjor dukka det opp ein sjanse som vi etter kvart innsåg at vi ikkje kunne la gå frå oss. Difor sit eg her på på det som skal bli mitt heimekontor, mellom pappkassar og uplassert inventar, og skriv denne epistelen. Sakte men sikkert blir dette husveret til ein heim. Vi gler oss over kvart eit framsteg, og skjønar allereie no at vi har gjort det beste valet som gjerast kunne.

Livet er ei merkeleg reise. Etter snart 62 år på denne planeten, har eg etter kvart forstått at det jordiske opphaldet til sjuande og sist handlar om å ta imot - ikkje å kjempe imot. Det som skjer, det skjer. Bud, heimplassen til Mette, låg der og venta på oss. Så utruleg mange har ønskt oss velkomne. Her kjem vi til å trivast. Ja, dei seier til og med "kjøle" her ute i havgapet.

Det er langt frå Kvennbø til Bud. Men etter å ha budd på fleire plassar opp gjennom åra, opplever eg at her - ute mot Hustadvika - finn landkrabben meir enn andre stadar att dei verdiane og tradisjonane som i si tid vart grunnmuren for livet og livssynet hans. Det høyrest kanskje rart ut. Men slik er det. I Bud går det an å finne seg sjølv.

Ein middag for mange år sidan. Ei ferd gjennom åra. Eit liv. Eg ser ikkje Skarfjellet, men Gulberget. Eg køyrer tolv mil kvar veg til og frå jobb på Sunndalsøra. Samstundes er det ingen som har ein flottare arbeidsveg enn eg. Veret. Lyset. Naturen. Hustadvika. Ville fjell som strekkjer seg halvannan kilometer rett opp frå sjøen. Eit eventyr kvar dag.

Og så sjølve ankerfestet for alt dette: Seterstølen oppe på Kvennbøtæla. Snart startar ein ny hyttesesong. Søget frå Fossåa og utsikta mot Sul-toppane skal fylle kropp og sjel. Kjensla av å gå i fotefara til sine eigne forfedrar gjev livet meining. Om ikkje lenge sit eg atter oppe på Fintenkjarplassen med kikkerten og kaffekoppen. 

Det går ikkje så verst akkurat no.

Stølen ventar.

Ei musikalsk pilegrimsreise til Drammen

Ei investering som skulle kome til å bety mykje.

 

Når Procol Harum spelar i Drammen 1. februar, vil, det vere to kvennbøgardingar i salen. Underteikna og broder Ole Magne er på musikalsk pilegrimsferd. 43 år etter at vi første gong opplevde Procol Harum i Studentersamfundet i Trondheim, skal vi kjenne på felles røter og leve ut den interessa som alltid, og meir enn nok anna, har knytta oss saman. På kvart vårt vis har vi fylt livet med musikk. Dei første stega inn i denne verda tok vi saman.

"A whiter shade of pale" med Procol Harum er ein av verdas mest spelte songar. Songen vart ein kjempehit da den kom ut i 1967. Ja, så stor var suksessen, at Procol Harum aldri seinare skulle greie å gje ut noko som kom i nærheita av "A whiter shade of pale" verken når det gjaldt salstal eller popularitet.

Men det betyr ikkje at Procol Harum laga berre ein melodi som er verdt å høyre på. Tvert om. Sidan 1967 har gruppa gjeve ut rundt tjue album, fulle av det eg vil kalle musikk for evigheita. Problemet er berre at så altfor få har oppdaga denne gullgruva. Vi som var så heldige at vi tok oss bryet med å kikke bak "A whiter shade of pale", fekk oss derimot "eit soundtrack for livet", som det heiter på godt norsk.

Om eg ikkje kan måle meg med samlaren Ole Magne, har eg opp gjennom åra klart å etablere ei platesamling av ein viss størrelse. Rundt eitt tusen LP- og CD-plater har det vel vorte. Nokre av desse innkjøpa sit som spikra i minnet. Den første Procol-plata kjøpte vi to brørne saman i 1971 eller 1972. Det var ei samleplate, med melodiar frå gruppa sine fire første album. Investeringa vart gjort på samvirkelaget på Skei, etter ei svært nøye vurdering. Det sto mellom fleire alternativ, og budsjettet var ikkje all verda. 45 år etterpå kan eg trygt seie at det var ein platehandel som skulle kome til å påverke meg for resten av livet.

Seinare kjøpte eg bandet sitt legendariske konsertalbum frå 1972, innspela saman med symfoniorkester og kor i Edmonton i Canada. Plata kom i posten frå England, og eg hadde gått og venta i mange veker. Men dette var midt i haustonna. Eg hadde teke meg fri frå gymnaset i nokre dagar for å gjere gardsarbeid, så pløyinga måtte gå først. Musikken fekk vente til ut på kvelden. Slik var det den gongen.

"Procol Harum Live: In Concert with the Edmonton Symphony Orchestra", som meisterverket heiter, er utan tvil den plata eg har spelt mest opp gjennom åra. Den dag i dag tek eg ho fram. Haustonn-eksemplaret er teke vel vare på. 20 minutter lange "In Held 'Twas in I", heile B-sida på LP-utgåva, gjer like stort inntrykk i 2018 som for 45 år sidan. Det er alltid noko nytt å finne.

Procol Harum slo igjennom i ei tid da den nye rocke- og popmusikken var på full frammarsj. Mange av gruppene på denne tida var gitarbaserte. I Procol Harum var det tangentar og klassiske overtonar som dominerte. Dei hadde både orgel og piano i besetninga. Saman med det bluesinspirerte gitarspelet til Robin Trower, skapte Procol Harum ein "sound" som ingen gjorde dei etter.

Frå originalbesetninga er det i dag berre vokalist, pianist og komponist Gary Brooker att. Til gjengjeld sett han så sterkt eit stempel på musikken, at utskifting av musikarar aldri har trua det unike Procol-uttrykket. Gary Brooker er inne i sitt 73. år no. På imponerande vis har han heldt stemma vedlike. Eg har ein mistanke om at han har levd noko sunnare enn mange av dei som var samtidige stjerner på 60- og 70-talet. Det har alltid vore stil og standard over Gary Brooker, som i 2003 vart utnemnt til Member of the Order of the British Empire for sitt veldedige arbeid.

Etter konserten i i 1975, har eg høyrd Procol Harum live to gongar til. Eg var der både da dei gjesta Trondheim i 1976 og i 2005. Og no står altså Drammen for tur.

To aldrande pilegrimer på veg gjennom landet for å møte opphavet til ein del av sin eigen identitet. Ei andektig stund på Union Scene ventar. Det kan ikkje bli anna enn bra.

#procolharum #musikk #drammen #classicrock #rock

Tre år med utsyn frå Fintenkjarplassen

Utsikt frå Fintenkjarplassen mot Sul-toppane.

 

Det er tre år sidan denne bloggen såg dagens lys. 1. februar 2015 gjekk den første epistelen på lufta. I tida etterpå har det vorte rundt 120 betraktningar om stort og smått.

Som avisredaktør i 35 år har eg skreve fleire tusen  leiarartiklar og kommentarar. Eg har meint mykje om mangt - om saker eg forstår meg på, og om ting eg skjønar mindre av. Slik er det å ha betaling for å meine. Ja ja. Dette er redaktørlivet er ein tvilsam affære. Hovudet ligg på blokka heile tida.

Bloggen vart til fordi eg trengte ein arena der eg kan filosofere om emne som ikkje høver inn i avisformatet. Eg fann fort ut at bloggen skulle heite Fintenkjarplassen. I mange år har eg bruka dette namnet på eit berg oppe på Middagshaugen - heilt fremst på kanten mot Kvenndalen. Utstyrt med kikkert og ein kaffetår har eg sete der i utallige timar. Her flyg tankane lett. Samstundes er det ingen plass eg lettare greier å samle tankane enn på denne prektige utsiktsstaden.

Ofte har eg vorte overraska over kor mange som les snuttane mine. Historikken viser at det siste året har Fintenkjarplassen - med nokre svært få unntak - hatt besøk av lesarar kvar dag. Triveleg å sjå. Men, ein blir også litt audmjuk over å få slik respons. Takk til alle som leser. Eg har ikkje tenkt å gje meg.

Eit av dei første innlegga som vart publisert på Fintenkjarplassen heitte "Utsikt frå hytteglaset". I høve treårsjubileet, og i påvente av Tæla-sesongen som startar om snaue to månadar, tilbyr eg her ein reprise. Er du interessert i å lese, så kan du klikke her.

Var Kankkonen nedi med handa?

Veikko Kankkonen.

 

Eg er klar for mitt 16. vinter-OL. Det første, leikane i Squaw Valley i 1960, må meg innrømme at eg ikkje har noko minne om - eg var berre fire år den gongen. Innsbruck-OL fire år seinare, derimot, sit som spikra i skolten den dag i dag. Hovedgrunnen er nok at vi på det tidspunktet hadde fått fjernsyn i huset. For ein sportsinteressert åtteåring gjorde sendingane eit voldsomt og varig inntrykk. Skirenn og skøyteløp rett inn i stua, dag etter dag. Det var ikkje til å tru.

Det var langt mellom fjernsynsapparata den gongen. Mange kom difor på besøk for å få med seg overføringane frå Innsbruck. Spesielt folksamt var det den søndagen hopprennet i den store bakken gjekk av stabelen. Det fanst ikkje ein ledig stol i stua. Og det var altså her vi skulle få oppleve det som i mange år etterpå vart ein "snakkis": Var veikko Kankkonen nedi med handa i det andre hoppet?

Dommarane meinte både og. Kankkonen vart trekt såpass i stil at Toralf Engan sikra seg seieren. Men han vart ikkje straffa nok til at Torgeir Brandtzæg kunne rykke opp frå bronse til sølv. Dermed vart det same trioen som tok medaljene i begge bakkane. I normalbakken vann Kankkonen framfor Engan og Brandtzæg. I den store bakken vart altså rekkjefølga Engan, Kankkonen og Brandtzæg.

I 1964 vart en enno hoppa tre omgangar, med dei to beste hoppa som teljande. Det høyrer med til historia at Kankkonen i det tredje hoppet presterte eit "skikkeleg" fall - slik at ingen av dommarane hadde noko å tvile på. Finnen vart altså sølvvinnar med eitt og eit halvt fall denne dagen, om ein kan seie det på den måten.

Ein liten hoppkuriositet til: I Innsbruck deltok ein svært lovande kar med namnet Bjørn Wirkola. Han klarte ein 16. plass i normalbakken. Det mange sikkert har gløymt, er at altaværingen i 1964-OL også sikra seg ein 11. plass i kombinert. To år einare skreiv Wirkola skihistorie med to gull under VM i Oslo. Da hadde han lagt langrensskiene på hylla, og tre omgangar hadde vorte til to.

Som langt meir enn gjennomsnitteg interessert i sport, har følgd kvart eit OL tett. Det einaste unntaket er Torino-leikane i 2006, da eg mesteparten av tida oppheldt meg på Sri Lanka. I hotellbaren hadde dei ein TV, der det vart vist korte glimt, så eg heldt meg da oppdatert på eit vis. Lokalbefolkninga skjøna ikkje så mykje av det dei såg. Men dei var både imponerte og skremde over øvingar som hopp og utfor. Aller mest fascinert var dei likevel over at damene deltok i OL!

Det er mange minne å sjå tilbake på. Tredobbelt norsk på 5000 meter skøyter i 1964 var stort. Eg hugsar gleda over Fred Anton Maier sin 5000-seier i Grenoble i 1968, og sjølvsagt 10000-meteren same år, da svensken Johnny Höglin sneik seg inn framfor Maier og sikra seg gullet. Det var ein nedtur!

Under Sapporo-OL i 1972 måtte ein stå opp grytidleg, og vel så det, for å få med seg sendingane. Ein morgon slo vi på fjernsynet for å sjå Erik Håker ta gull i storslalåm. Spenninga varte i 53 sekund, før oppdalingen la seg pent over på sida og sklei ut av løypa. Det var berre å kome seg på skulen...

Om det har med alder å gjere, eller om andre årsakar spelar inn, veit eg ikkje. Men det er i alle fall mykje lettare  å hugse det som hendte på 60- og 70-talet, enn det som har skjedd i meir moderne tid. Eg har sjølsagt fått med meg bragdene til Dæhlie, Bjørgen, Bjørndalen og alle dei andre store heltane. Men medaljer og plasseringar flyt saman. Google og andre oppslagsverk må til. Kanskje verkar det også inn at det er så mange fleire øvingar no for tida. I gamle dager gjekk langrennsløparane på herresida tre individuelle konkurransar pluss stafett. Damene hadde berre 5- og 10-kilometer, samt stafetten.

Om kort tid brakar det laus i Pyeongchang. Det er mykje å sjå fram til. Men glansen og magien frå Innsbruck i 1964 kjem aldri tilbake. Til det har vi vorte altfor blaserte. På 60-talet kunne ein gå i mange veker og sjå fram til eit hopprenn eller eit skøyteløp på TV. I dag rullar sporten over skjermen alle helgar - ja, døgnet rundt, om ein vil. Dermed er også litt av høgtida rundt OL og andre store meisterskap borte.

Var Kankkonen nedi med handa? Berre unntaksvis får vi slike diskusjonar i dag. Moderne fjernsynsproduksjon, med alle sine kamera, gjev oss som regel svaret. Imponerande, ja. Men på eit eller anna vis har også noko gått tapt.

Likevel: Eg seier over til Pyeongchang. Det bli stas!

Tankar og tal ved årsskiftet

Bud, med utsikt mot Bjørnsund. Her kan ein landkrabbe trivast.

 

1. januar er berre ein dato, og alderen din er kun eit tal. Likevel, åra går. Ved eit årsskifte blir det uvilkårleg til at ein stoppar opp. Ser litt tilbake. Vender blikket motsett veg, og ser framover. Korleis blir det nye året?

For meg er kortversjonen av 2017 at det var eit bra år. Mykje trivsel og lite dramatikk passar meg bra. Så får det stå sin prøve at hausten vart i overkant travel. Litt meir fritid hadde gjort seg. På den andre sida: Det er godt å kjenne at ein gammal skrott og ein velbruka hjerne framleis heng med også i avissamanheng. Aura Avis leverte eit godt resultat i 2017. Vi lagar verdas beste avis for Sunndal og Tingvoll.

I skrivande stund er det meste av 2018 upløygd mark. Eg håpar og trur på mange gode dagar. Om få veker flyttar vi til Bud. Det ser eg verkeleg fram til. I si nye loftstue kan landkrabben frå Kvennbø sitte og sjå utover Hustadvika. Det grensar nesten til det eksotiske. Da eg og Mette starta på vår reise saman, hadde vi Bud som mål. No er vi der!

Ei anna storhending kjem i same rennet. 1. februar køyrer eg og broder Ole Magne til Drammen for å oppleve Procol Harum. Nokon vil kanskje seie at dette er ekstremsport for spesielt interesserte. Det kan eg forstå. Men etter å ha levd med musikken til gruppa i meir enn 45 år, fann vi ut at dette var ein sjanse vi ikkje kunne la gå frå oss. Gary Brooker, mannen med pianoet og den magiske stemma, fyller 73 dette året. Heller ikkje han er ei evigheitsmaskin. Sjølv om han altså har heldt gruppa gang i over femti år.

For mitt vedkomande blir dette konsert nummer fire med Procol Harum. Den første var i Trondheim i 1975. Også da var eg saman med Ole Magne, i tillegg til Bjarne Holten. Konserten gjorde eit sterkt og varig inntrykk. Av meir kuriøse innslag på turen hugsar eg at Bjarne prøvekøyrde ein Datsun på Vormstad (heldigvis var det ikkje fartskontroll), og at vi i køa på veg inn i Studentersamfundet kom i prat med ein kar frå Viggja som skulle heim og kastrere smågrisar etter konserten. Ja, det er mangt som dett ned i hovudet når ein let tankane flyge.

Som eg innleidde med, er alderen kun eit tal. Likevel er det altså slik at eg fyller 62 dette året. Fødselsattesten lyg ikkje. Eg kan bli pensjonist - om eg vil. Sjølv om det ikkje er aktuelt å gå av med det aller første, kjenner eg likevel at det å vite at 62-talet dukkar opp rundt neste sving tvingar fram nye tankar om tilværet og framtida. Ein ny fase av livet står for døra.

Så lenge livet er til å leve med, skal ein ikkje klage. Snart blir eg buaværing, og litt lenger fram i tid startar ein ny Tæla-sesong. Eg konkluderer med at det meste er på stell ved inngangen til 2018.

Like før eg dreit meg ut

Eidsvåg sentrum nokre dagar etter det dramatiske opptrinnet.

 

Eg er ikkje så ofte sint. Kanskje er dette ein god eigenskap. Eg er ikkje sikker. Av og til hadde det truleg gjort seg å vere litt meir krakilsk. Men eg er nok ikkje slik konstruert.

Dette er ei lita historie om ei hending da eg faktisk heldt på å bli verkeleg sint. Illsint, for å seie det rett ut. Og ikkje nok med det: Det var nummeret før eg dreit meg skikkeleg ut.

Det skjedde på tur heim frå jobb ein sein ettermiddag for ikkje lenge sidan. Eg køyrde pent og roleg (ja, det er heilt sant), og lytta som vanleg til P2. Idet eg kom inn i 40-sona i Eidsvåg vart eg forbikøyrd. Ein svart bil kom bakfrå som skoten ut av ein kanon, og pressa seg akkurat inn mellom meg og eit vogntog som kom imot oss.

Idyllen var broten. Ja, eg kjende at sinnet verkeleg hogg tak i meg.

I ein brøkdel av eit sekund bestemte eg meg: Den jyplingen der skal eg ha tak i. Eg skal gje han (sjølsagt måtte det vere ein han) ei preike som han aldri før har høyrd. Eit minne for livet. Varige traumer.

Eg la etter, og ga meir eller mindre blaffen i fartshumpene (kanskje ikkje så lurt, med to ferske prikkar på sertifikatet). Om eg så måtte køyre bil heile kvelden, skulle eg ha tak i villmannen.

Eg hadde så vidt starta førebuinga av einetalen, da den svarte bilen brått svinga ned til venstre mot Nesset Kraft. Det gjorde meg ikkje mindre opphissa: Akkurat ja. Han skulle berre nokre hundre meter av stad. Ei vanvittig forbikøyring for å spare inn fem sekund. Idiot!

Det bar ned til venstre, og deretter brått til høgre. Ved ein garasje stoppa bilen. Eg tok ein for form mental sats. No har eg han!

Ut av bilen stupa (ja, det er rette ordet) ein person med ei veske under armen. Ikkje ein jypling med capsen bak fram, som eg hadde forestilt meg. Nei, ein godt vaksen mann, som såg ut til å ha det usedvanleg travelt. Eg heldt meg inne i bilen, køyrde ti meter til og fekk raskt forklaringa på hastverket. Dette var brannstasjonen, og det var full utrykking. Mannen som eg hadde tenkt å konfirmere, var ein brannmann!

Det vart ingen einetale. Overhøvlinga måtte avlysast. I staden la eg meg på hjul bak brannbilen, for å finne ut kor det brann. Men eg såg verken røyk eller eld nokon stad, og snudde. Ingenting ville liksom klaffe. Det var nok best å kome seg heim.

Desse minutta i Eidsvåg er ikkje blant mine mest stolte.

Men eg unngjekk å drite meg ut.

Og det skal gå lenge før eg blir sint igjen.

 

Mørketid - og snart på flyttefot

Bud. Her går det an å vere for ein landkrabbe.

 

November går over i desember. Haust blir til vinter. Vi er inne i den mørkaste tida av året.

Eg høyrer til dei som set pris på desse vekene før og etter solsnu. Korte dagar og lange kveldar får folk til å - eg skulle til å seie - oppføre seg som folk. Livet fell til ro. Vi er ikkje så travle og rastlause. Mangelen på lys og varmegrader set grenser for kor mykje ein kan rekke over i løpet av dagen.

Eg skriv desse linene til akkompagnement av Terje Rypdal. "To be continued" heiter plata, som kom ut for 36 år sidan. Ho datt ned i postkassa her om dagen - i CD-format. Eg kjøper framleis plater. Litt vinyl no og da, men mest CD. Det handlar om nitti prosent glede og ti prosent trass. CD-plata har vore dømt nord og ned i mange år no. Men formatet held framleis stand. Eg trur på ein renessanse om ikkje lenge. Det gjeld berre å halde ut.

Her ser eg ein parallell til papiravisa. Eg hugsar tida da den som ikkje spådde ein snarleg død for nyheiter på papir vart idiotforklart. Eg trudde aldri på desse spådommane - og fekk rett. Papiravisa er mykje meir seigliva enn kva dei digitale, dresskledde apekattene som sprang rundt for nokre år sidan rekna med. Sjølv om den digitale utviklinga går sin gang, er papiret framleis grunnmuren i den norske avisøkonomien.

Tilbake til mørketida og Terje Rypdal. Haust- og vinterkveldane gjev mykje rom for å høyre på musikk. Rypdal har vore med meg heilt sidan byrjinga av 70-talet. Ein konsert på Tingvoll gymnas i 1972, der eg til overmål fekk vere med og bere instrumenta til gruppa ut i bilen deira, tente elden. Sidan har det vorte mange konsertar og plater. Terje Rypdal er ein tidlaus toneskapar. Han er mykje større ute i den internasjonale musikkverda enn kva folk flest nok er klar over.

Tida går fort. Ved årsskiftet har vi budd fem år i Elnesvågen. Over 200.000 kilometer til og frå jobb på Sunndalsøra er tilbakelagt. Heldigvis er eg slik konstruert at eg opplever bilkøyring som rekreasjon. Da reknar eg ikkje med episoden i dag tidleg, da eg unngjekk ein hjort med nokre få centimeters klaring. Men til vanleg er desse bilturane ei rutine som eg trivst med. Mange dagar er turen ei rein naturoppleving. Og på radioen er det alltid noko fornuftig å låne øyret til.

No har det seg slik at det heller ikkje blir særleg meir enn fem år i Elnesvågen. Rett over jul flyttar vi til Bud, heimbygda til Mette. Det er ein makalaus fin plass, med mange trivelege menneske. Dei seier til og med "kjøle", slik som surnadalingane. Planen har heile tida vore å ende opp der. Eg ser fram til å bli budist med ein d og utan h. Vi er privilegerte, som har hus med utsikt til Hustadvika og hytte i Trollheimen. Sterke kontrastar gjev livet farge og meining.

Plata med Terje Rypdal tonar ut. Da sett eg og punktum. Men kvelden er ung. Det blir meir musikk. Etter ei dose med krevjande jazz, passar det godt med Santana. "Borboletta" er eit meisterverk frå 1974, som står seg godt. Kanskje må eg også ein tur innom nettavisa og sjekke at den er oppdatert. Nettet lever sitt eige liv. Døgnet rundt. Året rundt.

#Bud #Fræna #Advent

Terje Rypdal blir med til Bud.

Streiftog gjennom hyttesesongen

Sju og ein halv månad varte hyttesesongen oppe på Tæla i år. Hytteboka viser 63 epistlar. Eg skriv ein for kvar dag eg er på hytta.

Dette blogginnlegget er eit streiftog i tekst og bilete gjennom ein lang og triveleg sesong. Med unntak av nokre få, er bileta tekne med mobiltelefon.

Første turen opp liene gjekk 14. mars. Bileta under viser korleis forholda var på denne bistre dagen.

Frå nordviksida kom Gunnar med scooter. Eg var spent på om transporten let seg gjennomføre på sørpeføret. Skodde og regn var det også. Men, som eg har fortalt tidlegare, gjekk alt godt. Da eg runda uthusnova var det eit svært så gledeleg syn som møtte meg.

Påska kom seint i år. Men ho kom godt. Det vart ei makalaus fjellpåske, der vi også feira rund dag for fruen av Tælastuå 1. påskedag. Tradisjonen tru var det folksomt på Tæla denne dagen, så det vart ein storveges gebursdag. Jubilanten hadde baka kake, og fleira av gjestane tok med noko å bite i til kaffen.

Skiføret heldt seg godt i tida etter påske, og siste helga i april viste både terreng og føre seg frå si beste side. Biletet skildrar korleis det kan vere å ete laurdagsfrokost på verandaen oppe på Tæla. Betre start på dagen er det ikkje muleg å få.

Denne flotte dagen gjekk turen til Fossafjellet for underteikna sitt vedkomande...,

... før vi tok årets første tur til Fintenkjarplassen på søndag.​

Tradisjonen tru hadde vi også denne sommaren ei ferieveke på Tæla. Tidleg i juli dro vi til fjells, og det vart ei eit minnerikt opphald, Det er godt å ha så god tid. Vi fylte som vanleg dagane med turar, litt arbeid og hyttekos. Ikkje alle utflukter treng å vere så lange. Nokre gongar held det med ei lita vandring langs Fossåa.

Heilt fritt for besøk var det ikkje gjennom veka. Mellom dei som stakk innom, var Ingebjørg. Damene slo seg laus med eit glas vin.

Det er så mange minne å velje mellom. Notata i hytteboka og bileta som er tekne, fortel om mykje fint ver. Her ligg Fossafjellet og stølen bada i kveldssol. Det er fantastisk å sitte i hytteveggen og nyte livet i slike stunder.

Medan den eine ser på naturen, er den andre ivrig oppteken med strikking. Det er viktig å halde på med noko som det er "gagn ti".

Eit av dei prosjekta som måtte gjennomførast denne sommaren, var måling av verveggen. 29. juli tok vi laus på oppgåva. Medan den utålmodige  grovarbeidaren og slarken fotograferar, gjer den nøyaktige målarinna dei siste finjusteringane på verket.

Fossåa er Tæla sitt smykke. Vi er glade for at det er så kort veg frå hytta og ned til den vesle fjellelva. Fossåa er ikkje berre fin å sjå og høyre på. Her nede hentar vi vatn, her badar vi, og på berga borte ved fossen sit vi ofte og nyt god mat og drikke - eller berre solar oss.

Foto: Ole Magne Ansnes.

 

Ei storhending som høyrer med i dette streiftoget, er besøket til broder Ole Magne. Han kom opp med platespelar og eit lass med plater i sekken. Det vart musikk ute på verandaen til langt ut i dei små timar. Eg og Ole Magne har spela mykje musikk i lag opp gjennom åra. Men sjeldan har vi kosa oss slik som denne vakre sommarnatta oppe på Tæla.

Etter sommar kjem haust. Eit høgdepunkt for meg denne hausten vart turen til Storfjellet 2. september. På ein utruleg flott verdag besteig eg det som etter mi meining er eit undervurdert fjell. Altfor få besøker Storfjellet. Hit er det fint å gå, sommar som vinter.

Utsikta frå Storfjellet er prektig. Til høgre på biletet ser vi ytre del av Kvenndalen, og til venstre for ryggen midt på biletet, som er Middagshaugen, ligg Tæla. Lengst bak skimtar vi fjella på Tustna.

Sakte startar landskapet på reisa mot vinterdvalen. 30. september såg det slik ut på stølen.

Når mørket sig på, er det koseleg inne i Tælastuå. Eg tykkjer denne skåpen fortener å kome på internett. Den er laga av Tønnes Kvendbø, og har hengt på plassen sin sidan eg bar han opp Gardsbrona ein mørk haustkveld midt på 90-talet.

Så var det slutt for i år. Fredag 3. november gjorde eg den siste vendingen opp til fjellparadiset vårt. Enno var føret greit, og turen gjekk lett. Men snart bit vinteren seg fast. Nokre mørke månadar framover skal vi leve på minnene og bere biletet av Tæla inni oss, før Fossåa og landskapet rundt atter ein gong vaknar til liv.

Ein evig syklus. Livet si rytme.

Sistkveld på hytta

Det er sistkveld i Tælastuå. Omslutta av tett haustmørke nyt eg årets avslutningskveld på hytta heilt for meg sjølv. Ute snør det. Tæla tek vinterkåpa på.

Sju og og ein halv månad har gått sidan den første turen i mars. Sesongen har vore framifrå. Vi tek med oss mange gode minne inn i vinteren.

Det dårlege vêret gjorde at motivasjonen til å ta laust på tur ikkje var heilt på topp i dag tidleg. Mildt press frå Mette vart avgjerande. «Eg veit at du har lyst og gler deg til ein kveld på hytta. Du må dra,» sa mi kloke kone.

Så vart det tur. Marsjen opp liene gjekk lett, og framme på stølen kjente eg så vel at dette var godt for kropp og sjel.

No er det radio, kryssord og fyr i omnen. Betre enn dette kan ikkje ein laurdagskveld sist i oktober bli.

"Jul på Nordmøre" for 82. gong

Medan dei fleste vel knapt har tenkt på å starte med juleførebuingane, er eg allereie så godt som ferdig med ei av dei aller viktigaste oppgåvene som skal vere i hamn før jul. "Jul på Nordmøre" årgang 82 er berre eit par korrekturrundar unna å bli sendt til trykking.

Eg har vore med i skriftstyret sidan 2011. Dette er andre året eg sit med redaktøransvaret. Eg trur og håpar at 2017-utgåva av "Jul på Nordmøre" vil falle i smak. Nokre av bidragsytarane er lesarane godt kjent med frå før. Så har vi i skriftstyret samstundes lagt vekt på å finne fram til skribentar som kan gje heftet fornying. Bergljot Hals har som vanleg teikna framsida. Ho har gjort eit framifrå arbeid. Du verden kor fint det vart!

Eit julehefte som dette blir ikkje til av seg sjøl. Vi var ikkje komne lenger enn til juni/juli da eg første gong sette meg ned og tok dei første telefonane til potensielle bidragsytarar. Sidan har det gått slag i slag. Så å seie alle eg har spurt sa ja til å vere med på denne dugnaden. Det er triveleg å halde på når ein møter så mykje velvilje.

Reidunn Halle og Karin Ormbostad har stått på og fått annonsane på plass. Som lesarane sikkert legg merke til, er det svært mange annonsørar som går att frå år til år. Ein stor takk til både annonsørar, skribentar og - ikkje minst - Åge Fossum ved Mediahuset på Sunndalsøra.

Ein triveleg "seremoni" knytta til arbeidet med "Jul på Nordmøre" er pakkinga. Den går føre seg i ungdomshuset i Møstavågen, og vert leia av veteranen Toralf Saltkjelvik. Toralf styrer det heile med stø hand. Han har ei liste som viser kor mange eksemplar dei enkelte utsalspunkta skal ha. Eg trur Toralf hadde klart seg godt utan denne lista. Han har det meste i hovudet!

Salstala dei siste åra viser at "Jul på Nordmøre" er ein tradisjon som sit djupt rotfesta blant folk i både bygd og by. Om nokre veker vil heftet vere i handelen. 

#Jul #Julpånordmøre #Julehefte

Hyttesesongen på hell

Seks og ein halv månad har gått sidan hyttesesongen starta. No er den straks over. Tida går fort. Denne helga er den siste vi har i lag på hytta dette året. Så har eg planar om å stele meg eit par friminutt til for meg sjølv her oppe, før hytta vert stengt for vinteren.

Eg hugsar første turen i år. Eg sleit meg opp liene i iskald vind og på eit skiføre som slett ikkje var av det beste slaget. Frå nordviksida skulle Gunnar kome opp med scooter, fullasta med proviant og utstyr. Ville han greie det? Eller sette føret ein stoppar for transporten? Spenninga var stor. Da eg runda uthuset vart ho utløyst. Alt var på plass. Gunnar hadde overvunne både sørpeføre, regn og vind.

Så har sesongen gått sin gang på sedvanleg vis. Vi har måla litt, dreve vedarbeid, gått turar og kosa oss. Eit ukomplisert liv, fylt av glede og fellesskap.

Medan eg skriv desse linene kjem mørket og legg seg som eit mjukt teppe over Tæla. Ute susar vinden. Inne fyrer vi i omnen, tenner lys og let haustkvelden kome til oss.

Vi har så mange gode Tæla-minne å ta med inn i mørketida. Desse skal vi leve på, inntil vårsola i bakkane atter blenkjer.

Eit strømlaust liv

"Hytter uten strøm" heiter ei gruppe på Facebook. Dette er eit triveleg forum å delta i for oss som har hytte litt utanfor allfarveg.

Millionpalass i store hyttefelt kan sikkert ha sin sjarm. Men Mette og eg ville ikkje ha bytta med nokon. Etter at vi tok til å klikke oss rundt på "Hytter uten strøm", har vi oppdaga at det er mange som dyrkar hyttelivet på same måte som oss. Vi les om folk som sett pris på det enkle og jordnære, og vi ser at det finst andre slitarar som ber tunge bører i fleire bratte kilometer før dei er framme ved sitt paradis.

"Tælastuå" oppe på Kvennbøtæla har verken strøm, innlagt vatn eller veg. Hytta ligg 2,5 kilometer og 300 høgdemeter unna næraste parkeringsplass. Ein einaste nabo har vi. For å finne ut om han er heime må vi bruke kikkert.

Det har vorte nokre arbeidsøkter opp gjennom åra. Men aller mest har hyttelivet oppe på Tæla handla om glede, trivsel og livskvalitet. Å kome fram i skyminga ein fredagskveld, vrenge av seg sekken og låse opp døra... Tenne lys. Fyre opp i omnen. Hente vatn. Nei, det finst ikkje mykje her i livet som er likare.

Da vi tok over "Tælastuå" for 25 år sidan måtte det gjerast ein del restaurering. Residensen var også spartansk innreidd. Men sakte men sikkert har det vorte bygd stein på stein. Tre helikoptertransportar med utstyr. Utallige turar med blytung sekk. Ein spikar her. Ei fjøl der. Enkelt har vi det framleis - hytta er tross alt bygd av material frå eit gammalt seterfjøs. Men for oss er ho det beste som finst. Her trivst vi.

No er det haust og kveldane er mørke. Det er godt å vere to om å kjenne på denne spesielle stemninga. Men som den eremitten eg av og til kan vere, finn eg også ein eigen fred i å sitte for meg sjølv ved hyttevinduet og mørkne ned saman med naturen. Eg saknar ikkje elektrisk lys i slike stunder.

Vi har det godt, vi som har hytte utan strøm.

Eit undervurdert fjell

Storfjellet sett frå hytta.

I dag vart det tur til Storfjellet. Blant dei fjella eg kan nå på rimeleg vis med ein dagstur frå hytta, er Storfjellet ein av favorittane. Turen blir på om lag ei mil, og belønninga for å ha nådd toppen er eit fantastisk rundskue.

867 meter over havet er kanskje ikkje all verda. I nabolaget sitt har Storfjellet majestetar som ragar mykje høgare. Sultoppane, Trollhøtta, Botnfjellet, Blånebba og alle dei andre. Jada, dei er staute, høge og ranke. Men kanskje litt karravorne. Eg held meg til Storfjellet. 

Trafikken er ikkje stor her oppe. I dette terrenget er sjansen for å treffe folk minimal. Du har herlegdomen for deg sjølv. Storfjellet er undervurdert som turmål. Det gjeld både sommar og vinter. Dei færraste veit nok at her er skiterrenget aldeles førsteklasses.

På kvenndalssida er Storfjellet ugjestmildt og vilt. I desse urene var det at ein jeger omkom hausten 1929. Han mista heljarna, og sklei utfor stupet. Sivert E. Holten vart fira ned i ufsene for å hente den omkomne. Ei bragd.

Kanskje kastar denne hendinga skugge over Storfjellet den dag i dag? For min del kan eg hugse at det første eg lærte om Storfjellet ikkje var korleis ein kjem seg dit, men at dette fjellet hadde krevd eit liv.

Frå tælasida, derimot, er Storfjellet inga stor utfordring. Du får eit par hundre høgdemeter i fanget den siste kilometeren opp frå Veltret, men terrenget er lettgått og trygt. Det er berre å ta tida til hjelp og nyte utsikta.

Det er kveld, og eg sitt i hytta for meg sjølv. Dagen vart storveges. Eg tenkjer på dei fire rypene eg skremde opp like før toppen. Kanskje spekulerar dei no på kva for ein kar det var dette, som kom så brått på denne praktfulle septemberlaurdagen...

Utsikt frå Storfjellet. Ytre del av Kvenndalen til høgre. I midten Middagshaugen med Fintenkjarplassen,og til venstre ein del av Tæla. Du kan skimte stølen med hytta, der desse linene er forfatta. 

Grått og vått - men livet smiler

Eg har eit avslappa forhold til vermeldinga. Meteorologane tek svært ofte feil. Difor var eg ikkje det minste overraska da eg i dag tidleg vakna, dro frå gardina og såg eit fjellandskap innhylla i skodde. Regna gjorde det også. 

Det som skulle vere ei godvershelg på Tæla, fekk ikkje den starten eg hadde håpa på. Men altså; eg er ikkje overraska. Meteorologi er ein lite eksakt vitenskap.

Eg residerer for meg sjølv oppe på Tæla denne helga, som starta allereie torsdag kveld. Eg kom opp i skyminga. Ei skikkeleg regnflo gjorde at eg vart klaskvåt - og vel så det.

Men det er så rart med det. Når det sedvanlege installeringsritualet er over, smiler livet. Det slår aldri feil. Fyr i omnen, tørre klede, radio og noko godt å bite i gjer underverk. I slike stunder saknar eg ingenting. 

No er det fredag formiddag. Skodda ser ut til å vere på retur, og regnet har gjeve seg. Borte i Fossafjellet går tre sauer, lukkeleg uvitande om den lagnaden som truleg ventar. 

Kanskje blir det ein tur seinare ut på dagen. Vêrgudane, som verken eg eller dei høgt utdanna spåmennene og -kvinnene rår med, får bestemme. Det skal bli ein prima dag. Uansett. 

Seinsommarkveld

Det er siste laurdagskvelden i den siste sommermånaden. Vi har akkurat trekt inn i hytta etter ein makalaus fin dag på Tæla.

Veden er komen i hus. Og to nye vedstablar er på plass ved uthusveggen. Vi har hatt triveleg besøk av Jostein, Ragnhild og Elias. Seint på ettermiddag vart det ei stille stund nede ved Fossåa. Vi satt der i ein og ein halv time. Prata litt, såg på naturen og høyrde på det evige søget av Fossåa.

- Vi er heldige som kan oppleve dette, sa Mette.

Eg kunne ikkje ha vore meir einig.

Freden senkar seg over Tæla og Tælastuå i seinsommarkvelden. Vi i hytta nyt livet. Det er godt å vere to og saman doble gleda.

Strigla kjendisar og politikarar i A4-format

Medan eg, i alle fall i overført tyding, inntek Fintenkjarplassen, strøymer toppar frå politikken, PR-bransjen og andre "fancy" næringsgreiner til Arendal. Her skal dei mingle, lobbyere og skjenke kvarandre fulle i ei heil veke til endes. Skal ein kome opp og fram her i verda, gjeld det å vere på rett plass til rett tid. Ein feit representasjonskonto i tillegg hjelper. Det er så greit når andre betaler moroa.

I denne andedammen av sjølopptatte, strigla og vellukka kjendisar er det at den norske valkampen startar. Desse linene er skrevne den siste timen før det heile tek laust med partileiardebatt på NRK. Eg har alltid vore interessert i politikk. Men i år er eg faktisk litt i tvil om eg gler meg til valkampen. Faren for politisk overdose er stor. Risikoen for å gå lei av tillærte formuleringar og innøvde mantra kjennest overhengande. Kanskje det er best å halde seg unna heile greia, slik at ein ikkje mister lysta til å stemme?

Ikkje alt var betre før. Men etter å ha sett ein dvask duell mellom Jonas Gahr Støre og Erna Solberg på Dagsrevyen no i kveld, vil eg i alle fall meine at dei sagnomsuste Gro/Kåre-bataljene på 80-talet var langt meir underhaldande. Sakleg debatt er vel og bra. Men Jonas og Erna er ikkje berre saklege. Dei er dønn kjedelege. Takke meg til Gro og Kåre. Der var det temperatur og nerve. Fordummande var desse debattene heller ikkje, sjølv om det gjekk hardt for seg. Tvert om.

Historia om norsk politikk er også historia om fargeklattar, originalar, humoristar og ordkunstnarar. Sjølv var eg så heldig å få bli kjent med to som sett djupe spor etter seg, senterpartilegendene Jon Leirfall og Per Borten. Eg trefte dei fleire gongar, også heime i Hegra og på Ler. Møta med desse karane gjorde sterkt inntrykk, og har festa seg i minnet for godt. Dei var ikkje av dei enklaste intervjuobjekta eg har vore borti. Utallige sidesprang og historier gjorde samtalen både lang og mangfaldig. Det var berre å lytte, lære og notere etter beste evne.

Slike politikarar er det ikkje plass til på arenaen i dag. Vi får heller ikkje sjå nye utgåver av Bent Røiseland, Jon Lyng eller Trygve Bratteli. A4-formatet krev andre eigenskapar og annan veremåte. Den som skal til Arendal kan ikkje slå konjakken direkte i kaffen. Å skilje seg ut er livsfarleg.

Eg benkar meg snart framfor fjernsynsapparatet. Fryktar det verste. Håpar på det beste. Eit bilete av Sul-toppane får stå som symbol på vidsynet og den frie tanken, og illustrere denne epistelen.

#Valg2017 #politikk

To mann - tre aviser

Det vart nettrekord.

Det er torsdagskveld. Eg skriv denne epistelen mot slutten av ei arbeidsveke som er av dei mest spesielle eg har vore gjennom som redaktør i Aura Avis. 21 år i avisa har bydd på mykje rart og uventa. Men aldri før har eg opplevd at redaksjonen i ei heil veke har vore bemanna med berre to redaksjonelle medarbeidarar.

Eg og Jan har køyrd showet denne veka. To gamle og håplause stabukkar med over åtti års lokalaviserfaring i bagasjen. Vi har vore ute nokre vinterdagar før.

To mann, tre papirutgåver og ei nettavis. Men vi har klart oss godt. Ja, eg er beint fram stolt over resultatet. Den eine dagen sette vi til og med trafikkrekord på nett. Ei bedragerisak eksploderte. Det small først i Aura Avis. Ikkje fordi redaksjonen fekk saka opp i hendene. Vi var berre godt førebudde. Jan hadde for lenge sidan fanga opp rykte, og kunne trykke på dei rette knappane til rett tid.

Det har eigentleg vore ei storarta veke. Som eit gammalt ektepar har stabukkane jobba side om side, inspirert av gode saker, høg nettrafikk og ein arbeidsflyt som har gjort oss i stand til å levere avisa lenge før deadline kvar dag. Nokre gongar fekk eg inntrykk av at Jan skreiv om Norway Cup med den eine handa og om landsskyttarstemnet med den andre. Det er dette som heiter rutine.

Pressefolk er enkle sjeler. Vi lever for dei små gledene. Det er når vi får ut den viktige nyheita på nett fem minutt før konkurrentane, eller når papiravisa vert fylt opp med eksklusivt nytt, at blodpumpene våre tek nokre gledesslag ekstra. For tomannsredaksjonen vart hardt arbeid denne veka belønna med nokre slike stunder.

Snart er agurktida over for denne gong. Folk kjem tilbake frå ferie, og livet vender tilbake til vante folder. Bra er det.

Likevel: Denne veka ville eg ikkje ha vore forutan. Dei gamle er framleis eldst. Trur vi, i alle fall.

Terror og ei gammeltante

Seks år har gått sidan den vanvittige terroren mot regjeringskvartalet og Utøya.

22. juli 2011. Eg hadde ferie og var på Tæla. Det var fredag, og denne kvelden skulle eg i eit vennelag på hytta til Klara og Torbjørn i Kvenndalen.

Eg forlet Tælastuå seint på ettermiddagen. Da eg skrudde på bilradioen nede i dalen, forsto eg fort at noko heilt spesielt hadde hendt. Etter kvart som informasjonen strøymde på, vart det klart at vi var ramma av ei nasjonal katastrofe.

Det vart ein triveleg kveld i Kvenndalen. Men stemninga var og prega av det ufattelege som hadde skjedd. Da vi la oss, gjekk meldingane ut på at rundt 90 personar hadde mista livet. Morgonen etter kom fasiten: 77. 77 personar var frårøva livet på ein så meiningslaus måte. Det er framleis ikkje til å forstå.

22. juli 2017. Eg er på Tæla, og opplever ein sommardag av dei sjeldne. Når eg skriv desse linene, sig kvelden sakte på. For mange har det vore ein tung dag. På radioen har eg høyrt på verdige minnemarkeringar. Vi skal ikkje gløyme. Vi har ikkje lov til å gløyme dagen da Norge mista si uskuld.

Eg ser på Sul-toppane, Storfjellet, Bollknubben og Fossafjellet. Trufaste vener som eg kan kvile blikket på. Bautaer som er heva over alt. Også terror. Det er, tross alt, godt å vere til.

Apropos bauta. I dag tidleg kom det plutseleg for meg ar dette er hundreårsdagen til ei av gammeltantene mine. Ingeborg Schwarzer vart fødd i Utigard Kvennbø 22. juli 1917.

Ingeborg, som av dei fleste i slekta vart kalla tante Boll, var ei dame av det spesielle slaget. Ho var ekstremt lite materielt orientert, og levde eit liv prega av nøysemd og måtehald. Samstundes var gammeltante mi svært klok, og ho bar på ein naturleg autoritet. Når tante Boll sa noko, fall det naturleg å lytte.

Tante Boll døydde for mange år sidan. Men minnet om henne lever. Ho var ein bauta.

Etter ein dag med mange dystre påminningar om ondskap og fanatisme, var det godt å tenkje på tante Boll. Ho sto for verdiar som er tidlause og universelle. I ettertid ser eg at ho lærte meg dette: Ikkje bry deg om kva andre meiner og seier. Gjer det som er rett for deg og ver tru mot dine verdiar.

Tante Boll hadde integritet. Verken meir eller mindre.

Gratulerer med dagen! Aldri skal terroristen få kaste skugge over ditt minne.

Like bra som Mount Everest - bortimot...

Fossafjellet sett frå seterstølen på Kvennbøtæla.


Den som ragar berre 786 meter over havet, har kanskje ikke så mykje å skryte av. Galdhøpiggen strekkjer seg tre gongar høgare mot himmelen, og den største av alle majestetar, Mount Everest, heile elleve gongar meir til vers. Nei, Fossafjellet gjer ikkje så mykje av seg, verken på globusen eller på norgeskartet.

Men det er ikkje høgda det kjem an på. Fossafjellet byr deg ei utsikt som få andre toppar i området kan vise maken til. Frå høgste punktet har du utsyn til i alle fall ni av elleve nordmørskommunar: Surnadal, Sunndal, Tingvoll, Gjemnes, Averøy, Kristiansund, Aure, Halsa og Rindal. Smøla ligg utanfor synsfeltet. Når det gjeld Eide, er eg litt usikker. Her er vidare utsikt til fjell i Hemne, og du ser landskap i romsdalskommunane Nesset, Molde, Vestnes og Rauma. Ikkje verst!

Sjølv var eg vel seks - sju år første gongen eg besteig Fossafjellet. Vi gjekk på ski, og eg fekk oppleve den fantastiske nedkjøringa mot Tæla. Opp gjennom åra har det vorte eit utal av turar. I dag har eg som hytteeigar på Tæla det privilegium å ha toppen berre ein kort marsj unna.

Fossafjellet er lett å nå både på sommar- og vinterføre. Ein kan gå frå Kvenndalen (her er det merka sti opp til Tæla), om Engjasetra eller frå Nordviksetra - for å nemne dei mest vanlege rutene. Boka ved den største varden vitnar om ein viss trafkk her oppe, sjøl om den ikkje kan seiast å vere veksande. Ein del namn går att. Dette er personar som gjer fleire turar kvart år, og som gjennom eit heilt liv har dreve på slik. Far min, ein ivrig fjellmann, var i si tid ein stødig brukar av Fossafjellet. Eg tenkjer alltid på han når eg sit med kikkerten oppe på toppen.

Dei færraste av oss har føresetnadar for å nå Mount Everest. Fossafjellet, derimot, er innafor rekkevidde for alle som er i normal fysisk forfatning. Fleire burde oppleve denne toppen. Det er ein fin tur, med utsikta som den store bonusen.

Utsyn til alle kantar frå toppen.
Fossafjellet ventar på deg.
Eit flott mål for skituren.


#Fjell #Trollheimen #Natur #Friluftsliv

Eit smykke i fjellet

I dag tok vi oss ein liten rusletur langs Fosså, Tæla sitt smykke.

Fossåa startar oppe ved fjellet Bollknubben. På vegen sin utover Tæla sørger "mange bekker små" for at åa veks seg større og større. Etter å gjort seg ferdig med Tæla kastar Fossåa seg utfor liene ned mot Engjasetra, setra til våre gode vener Ingebjørg og Erling, før heile ferda endar i den prektige Engjafossen.

På vegen mot fjorden gjer Fossåa mange kåte kast. Rett innafor hytta vår ligg ein liten foss. Sommars dag er det for meg den vakreste plassen på Tæla. Her har vatn og is gjennom tusenvis av år laga til to badekar. Hit går vi for å sole oss, ete og - heilt enkelt - nyte livet. Ein liten foss kan gje stor glede.

Det er godt å vandre langs Fossåa. Her flyg tankane lett. I dette landskapet kan ein gammel mann finne seg sjølv.

Sakte sommardagar på Tæla

Vi ferierer på tredje dagen på Tæla. Tida går sakte, men livet lever. Vi puslar i og rundt hytta, hogg litt ved og går turar.

Vêret kunne ha vore betre. Men vi har og opplevd verre. Når ein kan ta kaffekoppen etter endt vedøkt ute på verandaen, er det ingen grunn til å klage.

I dag vart det lunsj oppe på Fintenkjarplassen. Maten smakar ekstra godt når ein kan nyte slikt eit vakkert utsyn over dal og fjell.

Vi tok turen om Telheim på veg ned. Hytteeigaren var ikkje heime. I sommar har han fått sett opp ei prektig flaggstong. Ho står på same plass som den gamle, som i si tid vart reist av hyttebyggar Elling.

Det går mot kveld. Vi ventar kaffebesøk. Fossåa fyller stølen med sin evige song, og borti Fossafjellet kling det i sauebjøller.

Det er sommar på Tæla.

Kortreist ferieglede

Eit over femti år gammalt prospektkort frå Strynefjellvegen. Kortet vekkjer mange gode minne.


Så blir det ein kortreist ferietur i år også. Eg og Mette har gjort slike utflukter til vår eigen spesialitet. Vi er ikkje heimefrå meir enn to - tre døgn, og tilbakelagte kilometer er slett ikkje all verda. Men erfaringa er denne: Oppskrifta på ein vellukka og oppplevingsrik biltur er ikkje å køyre lengst mogleg. Poenget er å ta seg tid.

I fjor bruka vi tre dagar på å utforske Fosenhalvøya. Det var ein fantastisk flott og lærerik tur. Året før køyrde vi rundt på Hitra og Frøya . Det var like fint. Vi gløymer heller ikkje turen til søre og indre Sunnmøre i 2013, da vi den eine dagen forflytta oss ikkje meir enn femten mil. På Sæbø måtte vi vente ein og ein halv time på ferja, etter å ha bomma på ein avgang med to minutt. Ventetida viste seg å bli den kanskje finaste stunda på heile turen. Vi rusla rundt, fotograferte, drakk kaffe på eit koseleg konditori og fall til slutt for freistinga til å kjøpe eit maleri av ein lokal kunstnar. Det rauk nokre tusenlappar. Men vi ville ikkje ha vore kunstverket forutan.

Carpe diem. Grip dagen.

Tilbake til årets utflukt. Målet er Stad. Det betyr at ferda går gjennom den flotte naturen på ytre søre Sunnmøre, før vi kryssar fylkesgrensa mellom Møre og Romsdal og Sogn og Fjordane. Vi har bestilt hotellrom i Måløy. Eg ser fram til å utforske dette området, der eg faktisk aldri har vore før. Frå Måløy går turen innover fjordlandskapet til Nordfjordeid, og deretter Stryn. Dagen har vi tenkt å avslutte med å køyre den gamle Strynefjellvegen opp til Grotli, der vi tek overnatting nummer to. Ein overkommeleg dagsetappe, som gjev rom for mange stopp og avstikkarar.

Eg hugsar godt første gongen eg var på Grotli. Den gongen var eg vel ti år, eller der omkring, og familien var på tur. Etter ei lang slåttonn var det heile som eit eventyr. Vi kom frå Gudbrandsdalen, og køyrde ned til Stryn, der det vart overnatting. På turen kjøpte vi gutane mange prospektkort. Eg har mine framleis.

Eg og Mette gler oss til ferie. Etter bilturen blir det ei veke på Tæla, før vi reiser heim og tek imot barn og barnebarn. Det blir fullt hus nokre dagar. Ein finare måte å avslutte ferien på er det ikkje mogleg å få.

Til slutt kom ferja, og vi kunne seie farvel til Sæbø. Ein makalaus fin plass, der ventetida gjekk fort.

#Ferie #Sunnmøre #Stryn #Nordfjord
 

Eldbrenning og gebursdagsfeiring

Eldbrenning først på 60-talet. Bloggskrivaren lengst til venstre, og deretter Ingeborg og Otto Schwarzer saman med Ole Magne Ansnes. Lengst til høgre ein turist frå Tyskland, som kom på sommarbesøk saman med Schwarzer-folket. Han heitte Adolf, men insisterte på å bli kalla Dolf. Adolf-namnet var så belasta at han ikkje ville bruke det. Foto: Gudrun Bele.

 

Da eg vaks opp på Kvennbø sa folk "eldbrennarkveld". Med det meinte dei pinsekveld og St. Hans-kveld, som begge hadde bålbrenning som viktigaste ingrediens.

Desse kveldane var eit triveleg avbrot i ein travel kvardag. Dei vaksne samla seg til sosialt samver rundt bålet over ein kopp kaffe med noko godt attåt. For dei yngste var det gjevt med brus og kjeks, i ei tid der grillinga ikkje var oppfunnen. Ikkje hadde vi høyrd om potetgull, heller.

Eg har i ettertid ofte tenkt på dette med brusen. I dag er brus ein del av kvardagen. På 60-talet var det høgtid når ei brusflaske kom til gards. Vi slo eit lite hol i korka med ein spikar, slik at herlegdomen skulle vare lengst mogleg. På eldbrennarkveldane vanka det alltid ei stor flaske. Dei store kosta vel ein femtiføring meir enn småflaskene. Eg hugsar det gjekk mykje på Asina frå Ålvundfjord. Kortreist drikk, altså, utan at det vart sett på som noko poeng den gongen.

For oss utigardsgutane starta St. Hans-feiringa allereie den 22. juni. Vorspiel, heiter det no for tida. Da hadde Gudrun Gjera gebursdag. Dette var ei av dei store hendingane i året, som vi gledde oss til lang tid i forvegen. Høgdepunktet var geleen. Ventetida på at delikatessa skulle stivne kunne bli lang. Da desserten kom på bordet, var den difor prega av mange fingermerke etter utålmodige gjestar, som hadde vore i kjellaren og kjent etter korleis det gjekk med prosessen.

Heime på Kvennbø skjedde bålbrenninga oppe på bakken sør for husa. Her var det enno ope landskap, og god plass til å tenne bål på trygt vis. Vi tykte det var stor stas å brenne eld på denne staden, som låg høgt og fritt til. Heile Eidet kunne sjå bålet vårt. Det var, som Ivar Aasen uttrykte det, "lystild som optændes på et høit Sted for at sees i Frastand." Samstundes hadde vi full oversikt over alle andre som feira eldbrennarkveld. Det var mange bål rundt om i grendene på den tida. Eit triveleg syn, som sette oss i ei spesiell stemning. Sommarkvelden var til å ta og kjenne på.

Etter at fjernsynet kom i hus, vart St. Hanskvelden avrunda med å sjå på at NRK sendte frå feiringa ein eller annan stad i landet. Eg meiner at Odd Grythe alltid var programleiar, men slik var det neppe. Det var spennande å følgje med på korleis folk som budde på andre kantar hadde det midtsommarkvelden. Grythe intervjua lokale heltar, og uklåre naturbilder i svart/kvitt, som skulle vise kor fint det var i vertsbygda for programmet, flimra over skjermen. Vi i stua var imponerte og vel nøgde. Og nokon spela trekkspel. Alltid.

Det låg mykje arbeid bak eit skikkeleg bål. Vi gutane hadde oppgåva med å rigge til stasen. Nokre år midt på 60-talet var det til saman seks gutar i Utigard og Austistua, så arbeidsgjengen var stor. I fleire dagar sanka vi tørr kvist frå terrenget rundt bålplassen. Og det vart mange turar opp bakken med rusk og rask som skulle brennast etter ein lang vinter. Førebuingane var eit høgdepunkt i seg sjølv. Etter som bålet vaks, auka også forventningane.

Forventning. Ventetid. Det er ikkje lenger noko som heiter det. I vår tid skal alt skje med ein gong. Vi har ikkje tid til å vente eller å gle oss. Ein stor verdi har gått tapt.

I dag er det utenkjeleg med eldbrenning oppe på denne bakken, der det ein gong stod eit sommarfjøs og seinare ei leikarstue. Attgroinga har omgjort det gamle kulturlandskapet til jungel. Beitedyra er borte, og det same er skirennarane som på 60-talet boltra seg her gjennom ein lang vinter. I skiarenaen bak fjøset på Kvennbø har både Grønningen, Lundemo, Wirkola og Grini vore i aksjon.

Bålbrenning har røter langt attover i historia. Ein gong i tida var bålet nytta til markering av både påske, pinse og jonsok.  Eit godt bål i høgtidene kunne bringe med seg hell og lukke. Elles veit vi at bålet opp gjennom tidene har vore nytta både til å halde vonde krefter  unna, og til å jage bort meir handgripelege farar som rovdyr.

Påskebålet døydde ut for lenge sidan. Men jonsokfeiringa held stand, og framleis er det pinsebål å sjå i bygder der dette har vore tradisjon. I Surnadal har pinseelden vore ein vel så sterk skikk som jonsokelden. Eit anna namn på pinseelden er kvessineld, som er avleidd av kvessinn/kvitsunn (pinse). På Ålvundeidet brende dei før i tida kvessing - ein pinselaurdagskveldsfest med bål, dans og meir til. I Trøndelag kunne pinseelden heite pinstirøk (Selbu) og pinstibål (Orkdal).

Eldbrennarkveldane på Kvennbø er gode minne frå oppveksten. Ut i frå notida sine krav til tidtrøyte var ikkje dette så vidløftige hendingar. Men 60-talet sin målestokk var annleis. Vi var i stand til å gle oss over det enkle. Og aldri har brusen smaka så godt som da.

St. Hans 1964. Frå venstre Gudrun Ansnes, Ole Magne Ansnes, bloggskrivaren og Mali Holten. Fjordingen i bakgrunnen heitte Ola, og var den siste hesten i Utigard Kvennbø. Foto: Gudrun Bele.

#Sommar #Jonsok

Seremoni mot sommar

Livskvalitet,

 

Sommarsesongen på Tæla er i gang. No er liene berre, og sakte men sikkert skiftar fjellandskapet frå brunt til grønt. Borti Bollknubben blir dei minkande snøfonnene til rare figurar. Prosessen er alltid den same. Det er som ein høgtideleg seremoni.

Snødjupna oppe på Tæla kan variere sterkt. For ein månads tid sidan tykte eg det såg dårleg ut for både vår og sommar. Men det er så viseleg ordna. Uansett utgangspunkt, kjem naturen i mål til same tid kvart år. Om eit par veker ligg Tæla der frodig og grøn. Som ho alltid har gjort. Slik ho møtte mine forfedrar da dei kom til støls med buskapen i byrjinga av juli. Slik ho også i framtida vil ikle seg sommardrakta - om ikkje attgroinga kjem og tek alt.

Ein sommar er eigentleg ikkje lange tida. Når eg frå Fintenkjarplassen ser utover fjell og vidde, kjem det over meg at om berre drygt to månadar dukkar dei første teikna på haust opp. Sommaren i fjellet er kort. Han treng god tid på å kome i gang, og startar nedtellinga mot kulde og vinter tidlegare enn nede i låglandet. Syklusen er evig og ubryteleg. Det gjeld berre å henge seg på, takke for det ein får og kjenne at livet lever.

Løytnant Thomas Glahn i Knut Hamsun sin roman "Pan" levde i og med naturen. Ein stad i boka seier han: "Det kan regne og storme, det er ikke derpå det kommer an, ofte kan en liten glæde bemæktige sig på en regnveirsdag og få en til å gå avsides med sin lykke. Man stiller sig da op og gir sig til å se ret frem, nu og da ler man tyst og ser sig omkring. Hvad tænker man på? En klar rute i et vindu, en solstråle i ruten, en utsigt til en liten bæk og kanske til en blå rift på himlen. Det behøver ikke å være mere." Eg er ingen Glahn. Men eg kjenner meg att i desse setningane. For som løytnanten altså seier: "Det behøver ikke å være mere."

No ser Mette og eg fram til veker i fjellet prega av varme dagar, lyse kveldar, vedarbeid, turar og bading i Fossåa. Kort sagt: Eit enkelt og godt liv, i ei hytte der vi, som løytnanten, har "utsigt til en liten bæk."

Sist søndag var eg på kyrkjekaffe oppe med nabo Bjarne i Telheim. Der kom vi i tal om at livet som hytteeigarar på Tæla starta for 25 år sidan. I august 1992 gjekk den første helikoptertransporten med material og utstyr frå Kvennbø. Vi var samde om at alle desse åra har gjort noko med oss begge. Den som har hytte på ein slik plass, får ein livsstil med på kjøpet.

"Det kan regne og storme, det er ikke derpå det kommer an."

Junikveld 2017.

Møte med ei eldgammal kjempe


 

Dette oliventreet er det eldste i verda. Det står i landsbyen Ano Vouves på Kreta, og ber alderen sin, 3.500 år, på imponerande vis. Framleis produserer treet oliven! Stammen har ein omkrets på 12,5 meter og ein diameter på 4,6 meter. Ei kjempe, rett og slett.

Eg og Mette besøkte Ano Vouves under Kreta-ferien vår nyleg. Landsbyen ligg i eit vakkert område, der landskapet er kledd med oliventre. Hellas er verdas tredje største produsent av oliven, og berre på Kreta skal det stå rundt 30 millionar oliventre.

For ein som kjem frå eit land der alt er regulert og påpassa, kan det verke litt merkeleg at eit klenodium, som allereie på Jesu tid var halvanna tusen år gammalt, ikkje har så mykje som som eit gjerde rundt seg. Men den greske tenkjemåten er annleis enn vår. Det blir som det blir med det meste i dette landet. Difor får eit 3.500 år gammalt tre passe seg sjølv.

Skal tru om ikkje statusjagande og stressa nordbuarar har noko å lære av denne mentaliteten? Eg trur det. Rett nok heldt det på å gå skikkeleg gale med Hellas, da ingen verken ville arbeide eller betale skatt. No er dei midt inne i oppgjerets time. Den økonomiske kuren er hard, og mange er bitre både på eigne styresmakter og EU. Men heldigvis er lynnet til folket ikkje endra. På Kreta møter vi alltid stor gjestfridom og ein velsigna avslappande atmosfære. Vi gler oss allereie til neste tur.

Som vanleg kom vi heim frå Kreta med sekken full av inntrykk og spennande opplevingar. Late dagar på stranda med ei god bok innafor rekkevidde, biltur til avsidesliggande landsbyar, seightseeing med "The little fun train", det faste besøket i vakre Chania, alle samtalane med vår gode ven Manolis, middagane hos den heilt spesielle gjengen som driv restauranten Mythos - det er så mange fine minne å ta vare på.

Og på toppen av alt: Det eldgamle oliventreet. Tenk om det kunne fortelje...

#Ferie #Kreta #Crete

No kjem vi, kjære Platanias!



Laurdag 13. mai set eg og Mette kursen mot Kreta og Platanias for fjerde gong i lag.

Det er mange grunnar til at Platanias har vorte vår plass. Ein av dei viktigaste ser du på bildet over, der Mette er flankert av strandbarvert Manolis og mor hans. ManoEra heiter baren, som slett ikkje er av det fasjonable slaget. Til gjengjeld byr dei som arbeider her, dei to på bildet samt kona til Manolis, på så mykje hjartevarme og gjestfridom at du fort kjenner deg heime.

Her held vi til dei dagane vi er på stranda. Manolis leiger ut solsenger, og han har det vi treng av mat og drikke. Han pratar med gjestene, og kjenner svært mange av dei. For hit kjem folk att, år etter år. Gamle mor, som nærmar seg åtti, arbeider heile dagen, samstundes som ho er levande oppteken av at dei som sit ved borda har det bra. Ei fenomenal dame, som vi håpar å få treffe også på denne turen.

Etter kvart kjenner vi Platanias ut og inn. Når vi kjem, veit vi kva og kvar vi skal. Inga tid går med til å leite etter butikk, minibank og restaurantar. Vår faste middagsrestaurant har vi for øvrig funne. Mythos vart starta for berre få år sidan av nokre kelnarar som da jobba ein annan stad, men som ville byrje for seg sjølve. Mythos har på rekordkort tid vorte ein svært populær restaurant. Ikkje så rart, meiner vi. God mat, framifrå atmosfære og mykje humor gjer denne staden til ei perle i det mylderet av restaurantar som Platanias har å by på.

Elles er det mykje anna å gle seg til. Forutan rikeleg med strandliv tek vi alltid ein tur eller to til vakre Chania. Og ein av dagane leiger vi oss bil. Det er fantastisk mykje flott å sjå rundt om på Kreta.

Vi gler oss til å møte deg att, du sjarmerande, kaotiske og fascinerande Platanias. Vår plass!


Havutsikt fra ManoEra på ein litt vindfull dag.


ManoEra ligg fint til på stranda.
 

#Ferie #Kreta #Crete

Eit vårleg ritual

Livskvalitet. Frokost før skituren.

 

Er du toillåt når du brukar solrike maidagar til å gå på ski i fjellet? Mange meiner nok det. Sjølv har eg, av naboar, vener og andre, ofte fått høyre at eg er både toillåt og stæntoillin, sidan eg har denne vanen at eg dreg til fjells for å gå på ski når andre sett rauva i veret og grev seg ned i hagen. Sistnemnde aktivitet er politisk korrekt og per definisjon normal. Å oppsøkje snøen langt ut på våren er det motsette. Altså politisk ukorrekt og unormalt.

Folk får no meine det dei vil. Eg held på mitt. Dei som ikkje brukar skiene til å kome seg ut i naturen i mai, veit ikkje kva dei går glipp av. For meg har desse turane vorte eit nær heilagt ritual. Det er ikkje berre i låglandet det livnar i lundar. Det same skjer i det oppvaknande fjellandskapet. Vårskiturane gjev fantastiske nauropplevingar.

Det er vårsøg i fjellet no. Da vi kom fra til hytta siste fredagskvelden i april, var Tæla prega av at Kong Vinter hadde vore på ein nyleg visitt. Snøen låg djupare på stølen enn da vi reiste heim 2. påskedag. Og Fossåa, som utover påskehelga verkeleg tok til å briske seg, var no bortimot attfrossa.

Men så kom varmen laurdag. Vi kunne sitte i hytteveggen og formeleg sjå kor snøen minka i solsteiken. Nede i Fosså oppsto nytt liv. Is og snø måtte vike for ei våryr fjellelv, som fekk det meir og meir travelt på vegen sin mot fjorden.

Snart skal den vesle fossen innafor hytta atter bruse fri og frank. Det er ein kjær tilhaldsstad for oss i Tælastuå. Her badar vi. Hit tek vi med oss god mat og drikke på varme sommardagar og nyt livet i lange drag.

Ein får stort sett ha Tæla for seg sjølv på denne årstida. Men heilt fritt for fjellfolk som fer forbi er det ikkje. Også andre har sine ritual. Bestemte turar skal gjerast på faste dagar i året. Vi er framleis ei lita klan som meiner at det å gli over Tæla på silkeføre ein maidag er den optimale skiopplevinga. Er vi toillåt, lever i alle fall eg godt med den merkelappen.

Når eg skriv dette, er eg framleis ikkje ferdig med skisesongen. Komande helg ber det til støls igjen. Når verdas flottaste terreng byr seg fram som i desse dagane, er det berre å pakke sekken.

Som oftast er vi to oppe på Tæla. Denne helga blir eg eremitt. Men det betyr ikkje det same som einsemd. Nei, eg er knappast åleine. Borte i stigen like før stølen tek eg ein liten prat med rogna som alltid helsar så blidt. Kring Tæla tronar prektige toppar som passar på. Opp frå Fosså stig vakker vårsong. Nei, det manglar ikkje på selskap.

Ein må berre stille inn sansane. Høyre, lukte og sjå.

#Hytteliv #Natur 

 

Drømmepåske


Tur til Skarvan. Flott ver og upåklageleg utsikt.

Det vart ei drømmepåske utan like. Eg og Mette kom til Tælastuå onsdagskvelden før påske, og forlet hytta 2. påskedag. Bortsett frå nokre snøbyger, som heldigvis kom på kveldstid, hadde vi sol frå første til siste minutt. Eg har opplevd fine påskehelger på Tæla før. Men ikkje så mange kan måle seg med den vi fekk i år.

Og ikkje berre veret slo til. Nysnøen som kom i byrjinga av den stille veka laga til eit silkeføre som gjorde turane over Tæla til til reine eventyrferdene.

Vi var berre to i hytta i år. Når ein trivst i lag trengst det ikkje fleire. Fred, god stemning og flotte skiturar. Kva meir kan to gamle forlange?

1. påskedag kom det som vanleg mange gjester til Tælastuå. Desse samlingane har vorte ein tradisjon som vi i hytta sett stor pris på. Berre triveleg folk, som kjem att år etter år. I tillegg hadde Mette rund dag påskedagen.Jubilanten stilte med kake, og Ragnhild og Gudrun hadde med lefse. Dermed vart det eit skikkeleg kaffelag.

Eg trudde ikkje det skulle bli hopprenn i år, sidan tilløpet stort sett var bart. Men Sigbjørn visste råd. Han tok ei økt med spaden, fekk ordna bakke og dro til med nokre kjempehopp. Ingen andre våga seg utfor.

Enno er ikkje skisesongen oppe på Tæla over. Føret held ei stund til, enten veret blir slik eller slik framover. Dei som ikkje går på ski i fjellet i april og mai, veit ikkje kva dei går slipp av.


Gebursdagslag på sjølvaste påskedagen.


Jammen vart det ikkje hopprenn.


Triveleg samver.

#påske #natur #hytteliv

Påskefeiring før og no

Familien på påsketur, truleg i 1968.

 

Eg har alltid sett pris på påska. I vaksen alder gler eg meg til gode dagar i hytta på Tæla. I barndommen var det dagsturane på ski som gjorde høgtida så forlokkande. Sjølv om vi gjekk på ski kvar dag gjennom heile vinteren, frå slutten av november til langt uti april, var det liksom noko heilt spesielt med påska. Å gå ein søndagstur til skihytta var ein ting. Ein påsketur i fjellet var noko heilt anna.

Vi hadde ein far som var flink til å ta oss med på tur. Som regel var han ikkje så nøye med verken niste eller skismurning. Turen og trimmen var viktigtast. Det handla om å gå, kome fram og ikkje klage på bakglatte ski. Men i påska la han om. Da skulle det vere ein skikkeleg matpakke, sjokolade og gjerne ei brusflaske i sekken, Sidan påsketurane som oftast var ein god del lengre enn dei vanlege søndagsturane, gjorde han seg og meir flid med smurninga. Heile familien var som regel med på tur i påska. Det var ikkje så vanleg, og dermed ekstra stas når det skjedde.

Påsketurane og påskehelgene er blant dei finaste minna frå barndommen. Vi gjekk til Strengen, Syltnebba, Kvenndalen og Kvennbøtæla. Ja, kanskje vart det ein og annan turen i Bøfjord-traktene også. Vel heime, etter å ha fått i oss middagen, bar det ut på ski igjen. Da var det som regel hopping. I bakken bak fjøset heldt vi på så lenge det var lys nok til å sjå hoppkanten.

Eg kan ikkje hugse at vi nokon gong var slitne. Forklaringa på det var enkel. Vi var rett og slett i kanonform. Allsidig fysisk aktivitet året rundt ga både kondisjon og styrke. Når påska kom, hadde vi mange hundre kilometer på ski bak oss sidan sesongstarten. Det kosta lite å gå til Fossafjellet ein dag, og så ta turen til Strengen den neste.

Eit spesielt minne: Påskelaurdag 1966 var eg på kvenndalstur saman med Gudrun Gjera. Det må nok ha vore ei særs triveleg utflukt, for eg hugsar turen godt den dag i dag. Som bildet nedanfor viser, vart turistane foreviga saman med bror Bjørn etter heimkomst. 26 år seinare var eg så heldig å bli hytteeigar på Tæla. I åra som da følgde vart det mange turar saman med Gudrun og Gunnar i Tæla-traktene og til toppane rundt. Gunnar gjekk bort for ti år sidan, Han var ein turkamerat heilt utanom det vanlege.

Fotografering etter endt tur.

 

Da eg vaks opp var "alle" ute på ski i påska. Dei som elles aldri gjekk på ski, manna seg opp og dro på påsketur. Oppe på Tæla var det myke folk. På fine dagar i påska kunne det vere lange rekkjer med skiløparar som tok runden om Fjellenden eller Kvenndalsbotnen. Det var far etter folk over alt. Slik er det ikkje i dag. Skitrafikken på Tæla har minka kraftig sidan eg var gutunge. Ja, faktisk mykje berre dei sist fem - ti åra.

I min barndomvar det ikkje veg til Kvenndalen. Når høgtida nærma seg, tetna det til med bilar rundt Austistu-løa. Mange feira påske i Kvenndalen også på den tida. For ein del av desse var hyttevegen lang. Men det var slik det var. Det skulle koste litt å kome seg til hytta og påskeparadiset.

I eit samfunn der alt endrar seg, går det sjølvsagt også same vegen med påskefeiringa. På 60- og 70-talet var skitur det opplagte programmet for dagane i påska. No for tida er det så mange andre tilbod som lokkar. Vi kan feire påske på så ymse vis. Har noko gått tapt på vegen? Eg let spørsmålet henge i lufta.

Sjølv må eg vel i denne samanhengen klassifiserast som nostalgikar. På Tæla er det verken bilveg, innlagt vatn eller strøm. Påskefeiringa i Tælastuå er difor nokså lik den dei hadde for seg på hyttene i området for femti år sidan. Eg kunne ikkje ha tenkt meg å bytte med nokon. Å dra til fjells på denne måten er eit avbrekk frå kvardagen som er gull verdt. Om det høyrest aldri så pompøst ut: Det er ein måte å kome i kontakt med seg sjølv og sine eigne røter på.

Eg har tenkt å feire påske på dette viset så lenge eg maktar - og håpar sjølvsagt at det blir mange år framover. Så får det vere opp til komande generasjonar om dei vil vidareføre dei påsketradisjonane som eg og mine likesinna jamaldringar dyrkar.

Mindre snø, meir ekstremver og høgare temperatur. Det er også noko som utfordrar måten vi feirar påske på. Om berre få tiår vil det truleg vere slik at ein må opp i det verkelege høgfjellet for å finne snø i påska. Det er ikkje berre levemåten vår som påverkar påskefeiringa. Det vil også dei menneskeskapte klimaendringane gjere i tida framover.

Påska kjem seint i år. Før i tida skapte sein påske aldri noko problem for skiføret. Vi spente skiene på rett utanfor stuedøra og gjekk dit vi ville. Noko slikt er ikkje lenger sjølvsagt. Eg var oppe på Tæla no i palmehelga, og opplevde ei snøsmelting som eg ikkje kan hugse å ha sett maken til. Når påska kjem, vil det vere meir eller mindre bart heilt frå Kvenndalen og opp til stølen.

Men det får bli som det blir. Til fjells ber det, og påska ønskjer vi alltid velkomen.

Spretthopprenn høyrer med 1. påskedag. Men i år blir det verre...
Eirik slappar av etter skituren,



 

#Påske #Hytteliv #Natur

Hopprennet i fare - men alle er velkomne


Slik er det sjeldan ein ser Tæla i starten av april.
 

Det ser mørkt ut for spretthopprennet på Tæla 1. påskedag. Tilløpet er allereie for det meste bart, og snødjupna i landingsfeltet, der ymse former for nedslag vert praktisert, er neppe meir en 20 - 30 centimeter. Ikkje ein gong karar som Sigbjørn Hausberg er det forsvarleg å sleppe utfor under slike forhold.

I dagane framover vil nok også mildveret tære hardt på den snøen som er att. Eg tippar store barflekkar på stølen, bare lier og lang bering av ski når det lir til påske.

Men uansett, 1. påskedag blir det ope hus som vanleg, og vi i Tælastuå håpar at mange også i år vil ta turen innom. For oss i hytta er innrykket påskedagen ein kjær tradisjon.

Eg og Mette hadde dei to første overnattingane for året no sist helg. Det vil vere å overdrive å seie at vi hadde vergudane på vår side. Men heldigvis er vi slik konstruerte begge to at trivsel avheng svært lite av veret. Det er fint å vere oppe på Tæla, uansett.

No er hytta vaska, rydda og klar til høgtid.

#Hytteliv #Friluftsliv #Natur 

Les mer i arkivet » Februar 2018 » Januar 2018 » Desember 2017
Lars Steinar Ansnes

Lars Steinar Ansnes

61, Fræna

Eg har vore lokalavisredaktør i ein mannsalder. Opp gjennom åra har eg meint mangt om utruleg mykje. Denne bloggen er ein ventil der eg vil skrive om ting som opptek meg utanfor jobben - aller mest hytte- og friluftsliv, lokalhistorie, foto, bøker og musikk.

Kategorier

Arkiv

Siste innlegg

Siste kommentarer

Lenker